Chuông Báo Cháy A-Z: Hướng Dẫn Toàn Diện Về Cấu Tạo, Lắp Đặt & Tiêu Chuẩn

28 Lượt xem

Âm thanh "reng reng" đặc trưng không chỉ là một tín hiệu điện tử; đó là lệnh di tản, là sự cảnh báo sống còn để bảo vệ tính mạng con người. Tuy nhiên, bạn đã thực sự hiểu chuông báo cháy là gì, cấu tạo bên trong của nó hoạt động ra sao và làm thế nào để lắp đặt chuông báo cháy đúng quy chuẩn kỹ thuật? Trong bài viết "kim chỉ nam" này, PCCC Hoàng Phát sẽ cùng bạn khám phá từ A-Z về thiết bị này – từ các dòng chuông báo cháy 6 inch phổ biến đến các tiêu chuẩn nghiệm thu PCCC mới nhất hiện nay.

1. Chuông báo cháy là gì? Tầm quan trọng không thể thay thế

Chuông báo cháy là thiết bị phát tín hiệu âm thanh cảnh báo khi có sự cố hỏa hoạn xảy ra. Đây là thiết bị đầu ra (output) trong hệ thống PCCC, nhận lệnh từ tủ trung tâm để phát ra âm thanh cường độ lớn.

Lịch sử: Xuất hiện từ thế kỷ 19, trải qua hàng trăm năm, dù có sự ra đời của còi hú hay loa truyền thanh, tiếng chuông vẫn là âm thanh chuẩn mực nhất nhờ dải tần số đặc trưng, dễ dàng đánh thức người đang ngủ và xuyên qua các tạp âm sinh hoạt.
Vai trò: Nhiệm vụ duy nhất và quan trọng nhất là thông báo khẩn cấp để con người kịp thời sơ tán và tổ chức chữa cháy tại chỗ.

2. Cấu tạo chuông báo cháy chi tiết

Một thiết bị hoạt động bền bỉ trong hàng chục năm như chuông báo cháy có cấu tạo cơ - điện cực kỳ tinh xảo.

Mâm chuông (Gong): Làm bằng hợp kim thép hoặc nhôm đặc biệt, có hình bát úp, độ dày đồng nhất để tạo ra âm thanh vang và trong.
Búa thép (Striker): Một thanh kim loại cứng được kết nối với bộ truyền động, trực tiếp gõ vào mâm chuông để tạo âm thanh.
Cuộn dây điện từ (Solenoid): Đây là "trái tim" của thiết bị. Khi có dòng điện chạy qua, nó tạo ra lực từ trường biến thiên để điều khiển búa thép chuyển động.
Vỏ đế (Backbox): Thường làm bằng nhựa chống cháy hoặc kim loại, dùng để bảo vệ các linh kiện điện tử và cố định chuông lên tường.

3. Nguyên lý hoạt động: Tại sao nó lại kêu "reng reng"?

Nhiều người thắc mắc tại sao chuông lại tạo ra âm thanh liên tục thay vì một tiếng gõ đơn lẻ. Nguyên lý hoạt động chuông báo cháy dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ:

Khi tủ trung tâm phát hiện cháy, nó cấp nguồn (thường là chuông báo cháy 24VDC) cho cuộn dây điện từ.
Cuộn dây tạo ra từ trường hút búa thép gõ vào mâm chuông.
Ngay khi búa gõ vào mâm, mạch điện bị ngắt tạm thời (hoặc đảo chiều), lực lò xo kéo búa về vị trí cũ.
Quá trình này lặp lại hàng chục lần mỗi giây, tạo nên chuỗi âm thanh "reng reng" liên tục với cường độ lớn.

4. Phân loại chuông báo cháy phổ biến hiện nay

Tùy vào diện tích và môi trường lắp đặt, chuông được chia thành các loại chính dựa trên kích thước mâm và điện áp.

A. Theo kích thước (Đường kính mâm chuông)

Chuông báo cháy 4 inch (100mm): Âm lượng vừa phải, dùng cho phòng nhỏ, hành lang hẹp.
Chuông báo cháy 6 inch (150mm): Đây là loại phổ biến nhất cho văn phòng, chung cư và trường học nhờ sự cân bằng giữa kích thước và âm lượng ($>90dB$).
Chuông báo cháy 8 inch (200mm): Dùng cho nhà xưởng, kho bãi hoặc những nơi có diện tích lớn, độ ồn nền cao.

B. Theo điện áp hoạt động

Chuông báo cháy 24VDC: Tiêu chuẩn cho các hệ thống báo cháy hiện đại, độ ổn định cao và dễ dàng giám sát lỗi đứt dây từ tủ trung tâm.
Chuông báo cháy 12VDC/220VAC: Dùng cho các hệ thống cảnh báo đơn lẻ hoặc các công trình đặc thù cũ.

5. Tổng hợp tiêu chuẩn lắp đặt chuông báo cháy tại Việt Nam

Việc lắp đặt chuông báo cháy sai quy chuẩn có thể khiến âm thanh bị triệt tiêu, không đạt yêu cầu khi nghiệm thu. Dưới đây là các lưu ý từ TCVN 3890:2023:

Chiều cao lắp đặt: Thông thường lắp cách mặt sàn tối thiểu 2.2m đến 2.5m. Vị trí này đảm bảo âm thanh lan tỏa tốt nhất và tránh các va chạm cơ học.
Cường độ âm thanh: Tại mọi điểm trong khu vực bảo vệ, mức áp suất âm thanh của chuông phải lớn hơn mức áp suất âm thanh môi trường ít nhất 15dB.
Phân bổ: Khoảng cách giữa các chuông phải đảm bảo không có "điểm mù âm thanh", đặc biệt là trong các phòng kín hoặc khu vực có nhiều vách ngăn.
Đồng bộ: Trong một khu vực báo động, tất cả các chuông phải hoạt động đồng thời và có cùng kiểu âm thanh để tránh gây rối loạn cho người sơ tán.

PCCC Hoàng Phát – Đơn vị cung cấp chuông báo cháy uy tín 10 năm kinh nghiệm

Với kinh nghiệm một thập kỷ trong ngành, PCCC Hoàng Phát tự hào là đối tác tin cậy của hàng ngàn công trình. Chúng tôi hiểu rằng mỗi chiếc chuông báo cháy là một lời cam kết về sự an toàn.

Sản phẩm chính hãng: Đầy đủ các thương hiệu uy tín (Hochiki, GST, Formosa...), đầy đủ tem kiểm định PCCC.
Tư vấn kỹ thuật chuyên sâu: Hỗ trợ tính toán số lượng, vị trí lắp đặt chuẩn xác nhất.
Giá cả cạnh tranh: Chiết khấu cao cho các nhà thầu và dự án lắp đặt số lượng lớn.

Chuông báo cháy là một thiết bị đơn giản nhưng chứa đựng sứ mệnh cực kỳ quan trọng. Đầu tư đúng loại chuông, lắp đặt đúng tiêu chuẩn chính là cách tốt nhất để bạn bảo vệ tài sản và những người thân yêu.